asal sayi »
1. kendisinden ve birden başka hiç bir sayıya tam olarak bölünmeyen doğal sayı.
2. örnek vermek gerekirse 3,5,7,17... (bkz: : sözlükteki matematikçiler)
3. fermat ve euler'in sürekli mektuplarla atıştıkları konu.
4. (bkz: kardinal sayılar)
(bkz: ordinal sayılar)
5. harfleriyle biraz oynarsak "yasal isa"ya ulaşabileceğimiz matematik terimi...
hatta biraz daha zorlarsak "asil yasa" diye bir sıfat tamlaması,e bir d ingilizce karaktermiş gibi varsayarsak "asil yaşa"diye bir felsefe bile çıkar bundan..**
6. asal sayıların sonsuz olduğu kabul edilir. ancak son zamanlarda bir de "en büyük asal sayı bulundu" şeklinde bir haber yayınlanmıştır.

"george cameron isimli 20 yaşında kanadalı bir amatör matematikçi tarafından bulunan 39. mersenne asalının hane sayısının 4 milyon 53 bin 946 olduğu ve 2 üzeri 13.466.917 - 1 olarak ifade edildiği kaydedildi." (kaynak: http://www.ntvmsnbc.com/news/246559.asp)
7. ne işe yaradığını hala anlayamadığım ama en küçük asal sayı olan iki den başlayıp 3,5,7,11,13,17... diye devam eden kendisinden ve birden başka hiçbir sayıyla bölünmeyen sayılara verilen genel ad *
8. (bkz: orjinal olucam diye kasmak) (bkz: kasan sayılar) *
9. deja vu? nasıl .. ha, şöyle (bkz: asal sayı)
10. yalnız sayı.
11. (bkz: aramaya inanmayan marjinal yazar) *
12. (bkz: her bi seyi kategorize etmek)
13. asal sayi kuralına uyan bütün sayıların oluşturduğu kume
14. kendisinden ve birden başka hiçbir tamsayıya bölünemeyen sayılara asal sayı deriz. Örneğin 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31 asal sayılardır. Öte yandan 1 sayısı matematikçilerden başka kimsenin anlamadığı nedenlerden dolayı asal kabul edilmez. asal sayıların listesini çıkarmaya başladığınız zaman listedeki sayıların arasının genellikle açılmaya başladığını görürsünüz. Örneğin 1 ile 100 arasında yirmibeş asal sayı varken 100 ile 200 arasında yirmibir asal vardır. daha büyük aralıklara bakarsak örneğin 1 ile 1 milyon arasında 78498 asal sayı varken 10 milyon ile 11 milyon arasında 61938 asal vardır. buna bakarak asallların azaldığını ve giderek yok olacağını düşünebilirsiniz. bu durumda doğal olarak en büyük asal sayı hangisidir, diye bir soru sorabilirsiniz. İşte 2000 yıl önce Öklid bu soruya çok şık bir cevap vermiştir. Öklid en büyük asal diye bir sayının olmadığını, asal sayılar listesinin sonsuz olduğunu iddia etmiştir. bir an için Öklid asal sayılar listesinin sonlu olduğunu kabul eder.

buna göre p1 < p2 < ... < pn elimizdeki bütün asallar olsun. Şimdi k=p1.p2 ... pn + 1 sayısını düşünelim. bu sayı elimizdeki asal sayılar listesindeki her asaldan farklıdır. var olan tüm asallar bu listede olduğuna ve k sayısı bu listede olmadığına göre k sayısı asal değildir. Öyleyse elimizdeki listedeki asallardan en az biri tarafından bölünmeli. oysa k sayısı bu asallardan hiç birine bölünmez. Örneğin k= 1 + p1 . (p2 ... pn) şeklinde yazıldığı için p1 asalına böldüğümüz zaman 1 artar. aynı nedenle diğer asallara da bölünmez. bir çelişkiye vardık. asal sayıların sonlu sayıda bulunduğunu varsayınca açık bir çelişki elde ediyoruz. demek ki asal sayılardan sonsuz tane var. bu kadar basit.

Şimdi bu duruma itiraz edebilirsiniz. bu elde ettiğimiz k sayısını da listeye ekleseydik çelişkiden kurtulur muyduk? dikkat ederseniz çelişkiyi elde etmemizin nedeni k sayısının listede olup olmamasından çok listede yalnızca sonlu sayıda asal olmasıydı. eğer listede sonlu sayıda asal olmasaydı onları birbiriyle çarpıp 1 ekleyerek bir k sayısı elde edemez ve çelişki bulamazdık. Çelişki k sayısından değil, asalların listesinin sonlu varsayılmasından doğdu.

asal sayılarla oynamak büyük bir zevk kaynağıdır. Örneğin her n sayısıyla 2n sayısı arasında mutlaka bir asal olduğunu gösterebilir misiniz? bu bilinen bir sonuçtur ama ispatı biraz çetrefilidir. ya da üçten büyük her çift sayının iki asalın toplamı olarak yazılabileceğini gösterebilir misiniz? bu goldbach önermesi olarak tanınır ve hala doğru olup olmadığı bilinmemektedir. Ölümlü insanların bugüne kadar deneyebildikleri her çift sayı için önermenin doğru çıktığını söylemeye gerek yok... ama ya henüz deneyemediğimiz büyüklükteki bir çift sayı için yanlışsa...

asal sayılar ile ilgili bir tablo:

Örnek: 1 ile 100.000 arasında 9592 adet asal sayı vardır...

asal sayı aralığı kaç tane var?
10 4
100 25
1,000 168
10,000 1,229
100,000 9,592
1,000,000 78,498
10,000,000 664,579
100,000,000 5,761,455
1,000,000,000 50,847,534
10,000,000,000 455,052,511
100,000,000,000 4,118,054,813
1,000,000,000,000 37,607,912,018
10,000,000,000,000 346,065,536,839
100,000,000,000,000 3,204,941,750,802
1,000,000,000,000,000 29,844,570,422,669
10,000,000,000,000,000 279,238,341,033,925
100,000,000,000,000,000 2,623,557,157,654,233
1,000,000,000,000,000,000 24,739,954,287,740,860
10,000,000,000,000,000,000 234,057,667,276,344,607
100,000,000,000,000,000,000 2,220,819,602,560,918,840
1,000,000,000,000,000,000,000 21,127,269,486,018,731,928
10,000,000,000,000,000,000,000 201,467,286,689,315,906,290

kaynak: matematiğin aydınlık dünyası ( ozi )
15. (bkz: eratosthenes in kalburu)
16. asal sayıdır yalnız insan, bir'den ve kensisinden başka kimselere bölünmez
17. 2 hic asal sayi gibi gelmez ama asal sayidir.
18. evrenin ortak dili. bu sayılarla iletişim kurma denemeleri carl sagan'ın romanında işlenmiştir.*
19. (bkz: mukemmel sayi)
20. sadece kendine ve 1e bölünebilen sayılardır
bizim çok akıllı bi matematik hocamız vardı ve o da bu sayıları kişileştirerek onlarıaristokratlara benzetmişti nasıl mı aristokratların sadece birbirleriyle görüşmesini sayıların kendine bölünmesine ve birde hizmetkarlarına emir vermelerini 1 e bölünmeye benzetmişti
(bkz: her kişileştirme bi benzetmedir ama her benzetme kişileştirme değildir)
21. bazı matematikçiler, 1' in asal olmadığını ön kabul etmek yerine ( eğer asal sayıları "sadece kendine ve 1'e bölünen sayılar"
olarak tanımlarsak, 1 asaldır. bunun için de 1' in -par definition/ by definition/ tanım gereği- asal olmadığını ayrı olarak belirtmemiz gerekir.) asal sayıları pozitif bölenlerinin sayısı 2 olan sayılar olarak tanımlarlar. böylece 1'in asal olmadığını ayrıca belirtmek gerekmez.
22. bilinen en büyük asal sayı bulundu... josh findley adlı bir bilim adamı bugüne kadan bilinenden daha büyük bir asal sayı bulmuş. 7 milyon 235 bin 733 basamaklı asal sayı yan yana yazılması durumunda 25 kilometreyi buluyor.
23. zamanında benim de çok ilgilenmem nedeniyle visual basic öğrenir öğrenmez, girilen sayı eğer asal değilse sayıyı asal çarpanlarına ayıran, asalsa kullanıcıya "bu sayı asaldır" mesajı veren bir program yapmama vesile olmuş sayılardır.
24. ing. (bkz: prime number)
25. sorbonne üniversitesinden phillippe o'neal'ın açıklamasına kadar belirli bir sıra izlemediği teorisi bulunan ancak açıklamadan sonra rakamlar arasında belirli bir düzenin mevcut olduğu tespit edilen sayılar dizisi.
»
Alakalı olabilir!
- asal sayilar
- asala
- asalak
- asal gaz
- asal

nedir.Net