demokrat parti
20. ayrıca baskanı adnana menderes saidi nursi nin elini öperek islami kesimin begenisini laiklerin ve sol kesimin tepkisini almıştır.mecliste kurdugu mahkeme sistemleri ile ayrı olan yasama yargı ve yürütmeyi tekrar aynı çatı altında toplamıştır.anayasaya karşı gelmekle suçlanmasında bunun payı buyuktur.daha detaylı bilgi için emre kongarın tarihimizle yüzleşmek adlı kitabından demokrat parti ile ilgili olan kısımların okunmasını öneririm.
19. inönü,atatürkün çok partili sisteme geçiş politikasını devam ettirmeseydi kurulamayacak olan parti veya daha geç kurulcaktı.belkide daha geç kurulsaydı o kadar büyük oy alamazlardı.demekki çok partili sisteme tam olarak hazır degildi toplum.
18. dyp'nin ismini değiştirerek aldığı yeni isim. genel başkanı mehmet ağar'dır.
dp kısaltmasını kullanmaktadır. amblemi, kırmızı - beyaz renklerde, türkiye haritası üzerinde yüzü batıya dönük ve sağ ön ayağı havada bir attır.
17. yeniden hortlayan parti, dyp + anap.
16. amerika'nın cücüğü
(bkz: küçük amerika)
15. arkadaşlar zamanında bir karışıklık yapmışlardır, yoksa demokrat degil teokrat'tır bunun aslı
14. emek verildiği belli, uzun ve ciddi, birkaç entryde rastladığım iki hatayı düzeltmek istiyorum: köy enstitüleri, ne atatürk zamanında açıldı ne de demokrat parti zamanında kapatıldı. enstitülerin açılışı ismet inönü'nün cumhurbaşkanlığı döneminde olup kapatılışı da bu dönemin sonlarına denk gelir. bu konuyu ayrıntılı olarak (#968148) no.lu entryde izah etmeye çalıştım. ayrıca (#793103) no.lu entryde, 27 mayıs sonrası adnan menderes, hasan polatkan ve fatin rüştü zorlu'nun idamlarının ismet inönü tarafından engellenmeye çalışıldığı yazarken (#793971) no.lu entryde ise bu idamların inönü'nün zorlamasıyla gerçekleştiği iddia edilmekte. doğrusu, inönü'nün idamları engellemeye çalıştığıdır. hatta menderes'in karısı ve oğlu paşa'ya idamları engelleme konusunda tavassut yapması için başvurdukları zaman, paşa'nın "elimden bir şey gelmiyor. delirmiş bunlar" dediği iddia edilir. bu iki nokta haricinde, (#793103) ve (#793971) no.lu entrylerde yazılanlara aynen katılıyorum.

ahlaksız kişiliğine rağmen, adnan menderes'in halkın islam ve türklüğe olan aidiyetlerini istismar ederek yapmış olduğu demagoji çok dikkat çekicidir. said i kürdi'nin elini öpmesini, "siz isterseniz hilafeti bile geri getirebilirsiniz" sözünü hep bu bağlamda değerlendirmek gerekir. belki de hakkında dilden dile dolaşan eşcinsellik iddialarının yarattığı tepkiyle bir yerden sonra zamparalığı alenen yapmaya başlayan menderes'in din ve milliyet sömürüsü, elbette kapitalistlerin çarklarını rahatça döndürme amaçlı olarak halkı uyutma çabalarından biridir. yoksa, her ne kadar muhalefetin iyice arttığı ve kendisinin aklıselimi tamamen yitirip tedhişe varan yöntemler izlediği son dönemlerinde parti içindeki aşırı muhafazakarlara teveccüh etmiş olsa da menderes, şeriat özlemi içinde olan biri değildir. lakin bu din ve milliyet sömürüsü, türk halkı için kötü hadiselere sebebiyet vermiştir. 6 7 eylül olayları, bunlardan biridir. bir diğer hadise ise dp'nin din bezirganlığından yüz bulan gericilerin atatürk büstlerine saldırmaları ve buna benzer hareketlerin artması neticesinde, karşı devrimci iktidarın atatürk ü koruma kanunu diye bilinen yasayı çıkarmak mecburiyetinde kalmasıdır. kemalistlere atfedilen bu kanun, aslında dp tarafından çıkarılmıştır.

atatürk’ün son dönemlerinde çıkarılan iskan kanunu’yla birlikte batıya sürülen doğunun ağaları ve şeyhleri, dp’nin müsaadesiyle tekrar eski topraklarına dönmüştür. inönü döneminde chp’deki yozlaşma sonucu, parti, batının toprak ağaları ve eşrafıyla kaynaşmış olmakla birlikte, yıllarca kürt halkı’nı feodal ilişkilerin pençesinde kıvrandıran doğulu ağa ve şeyhlere karşı şedit bir politika izlemiştir. en feodal zamanlarında bile batının insanı, taassup ve tahakküm altında doğudakiler kadar ezilmemiştir ve neticede batı feodalizmi bir süre sonra kapitalizme evrilebilmiştir. lakin dp’nin doğulu ağa ve şeyhlere olan müsamahası ve üstelik “memleketin batısı da doğusu da birdir” şeklinde bir demagojiyle, yatırımlar konusunda doğu illerine verilen önceliği ortadan kaldırması, doğunun bugünkü durumu hazırlamıştır. tarikat ve aşiretler, ilk kez dp döneminde siyasetin içine bu denli girmişlerdir. bunun günümüzdeki sonuçları ortadadır. tarikatlardan bahsedip nurcuları es geçmek olmaz: kürt teali cemiyeti kurucularından olan said i kürdi, risalelerinde ne yazmış olursa olsun, neticede bir şeriatçıdır. şeriatçılık, abd tarafından yeşil kuşak projesi bağlamında türkiye’den başlayıp afganistan’a kadar varan müslüman coğrafyasında komünizme karşı bir panzehir olarak kullanılmıştır. proje, sovyetler’in 2. dünya savaşı’nı müteakip güçlenmesi neticesinde hayata sokulmuştur. menderes döneminde palazlandırılan nurculuk, o zamanlar yeşil kuşak projesi bağlamında abd’ye hizmet etmiştir; bugünse dindar kesimdeki amerika karşıtlığının buharını alma noktasında yine abd’nin hizmetindedir.

dp iktidarıyla ilgili olarak anlatılması gereken daha birçok şey var aslında. lakin 10 sene süren bir iktidarın tenkidi elbette bir tek entryle yapılamaz. İktidarın vatan cephesi ve tahkikat komisyonu rezaletlerini, kendileriyle aynı adı taşıyan başlıklarda incelemeye çalıştım. dp dönemiyle ilgili gerçeklerin öğrenilmesini, merkez sağ partilerin ve geçmişte uçlarda gezinip şimdilerde merkeze kaymaya heves edenlerin (ya da böyle görünmeye çalışıp takiye yapanların) dp’nin devamı oldukları iddiasını taşımaları nedeniyle mühim buluyorum. böylelikle türkiye’deki sağ partilerin membaı daha doğru bir şekilde idrak edilebilir.
13. liboş + islam sentezini türk siyasi arenasında iktidara taşıyabilmiş ilk parti.

bu sentez pek bir tutmuştur ve hala mirası yenmektedir; (bkz: akp)
12. türkiyenin bugününü hazırlayan amerikan menşeili sosyal lab. ortamlarında tasarlanmış türk islam sentezi üzerine kurulu ama aynı zamanda da batılı olan ve sadece amerikanın lehine olan türk toplumu modellerini güzelce uygulamış, köy enstitülerini kapatmış, ülkenin geleceğini adnan menderes önderliğinde ateşe vermiş bir partidir. bu parti, halkın müslüman olmasının tek partili dönem öncesi ingiliz politikalarıyla bir güzel sömürülüp musulun türkiyenin elinden çıkmasına sebebiyet veren, atatürkün çok partili sisteme geçiş düşüncesini o dönemde imkansız kılmış, isyancı muhalif şerai partilerin zihniyetini, amerikanın türk toplumunun bugünlerine dair sosyolojik tasarımı ve soğuk savaş politikalarıyla yeniden harmanlayarak milletimize daha farklı birşeymiş gibi yedirmiş kendini bu insanlara bir güzel seçtirmiştir.
bu tasarım her güncellendiğinde ülkemizde farklı bir iktidar başa geçmiştir ki şu anki hükümet de bu planın son versiyonudur ve amerikan çıkarlarına ters kararlar almadığı sürece yine amerikanın uygun gördüğü zamana kadar iktidarda kalacak, süresi dolunca ya bazılarının başına geldiği gibi parti içi çözülmelerden ya başka bir akımın çok güçlenmesinden o da olmazsa ülkenin başına gelebilecek ani bir ekonomik krizden sorumlu tutularak tepeden indirilecek, yeni tasarımı uygulayan yeni sağ ya da sol kisvesi altında * * sağ partiler başa gelecektir. ülkemizin kurtarıcısı mustafa kemal atatürkün partisinin ilk genel seçimde yerle bir olmasının sebebi türkiyeyi amerikanın mandası haline getiren demokrat partinin arkasındaki gücün abd olmasıdır. ülkesini satarak iktidara gelmişlerdir hem de öyle bir satmışlardır ki, belki de yüzyıllar boyunca bir kez daha özgürlüğümüzü onlardan geri alamayacağız son 55 yılda alamadığımız gibi.
11. 7 ocak 1946 da, celal bayar başkanlığında kuruldu.
chp nin tek parti diktatoryasına karşı bir muhalefet akımı olan demokrat parti üyeleri, chp nin muhalefet kanadını oluşturan insanlardı. çıkış noktaları, kişisel hak ve hürriyetlerin garanti altına alınması, tepeden inmeci yönetimin tasfiyesi, halkın yönetime ortak edilebilmesi, cumhurbaşkanlığı ile parti başkanlığı görevlerinin tek elde toplanmamasının sağlanması ve siyasal liberalleşmeydi. bu açıdan demokrat parti, yerinde ve olgun bir siyasal muhalefet akımı görüntüsü vermekteydi. ki partinin sınırları bizzat ismet inönü tarafından çizilmişti. chp ye meclis içinde muhalefet edecek olan bu parti, aşırı sağ fikirlerin ve sol görüşün temsilcisi olmamalıydı. merkez sağda, siyasal ve iktisadi liberalizmi destekleyecek olan, chp ideolojisinin biraz daha hafifletilmiş niteliklerini içinde barındırmalıydı. gerçekleşen 1946 seçiminde chp, demokrat partiye karşı üstünlüğünü ortaya koysa da bu seçim demokrat partililer tarafından, açık oy gizli sayım yöntemi uygulanması dolayısıyla usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle sürekli eleştirildi. 1946-1950 sürecinde chp hükümeti muhalefet baskısıyla daha liberalleşmek zorunda kaldı. inönü, dp nin varlığından yana tavır aldı, chp içindeki aşırı dp muhalifleri tasfiye edildi, bu liberalleşme serbest seçim ortamlarını hazırladı ve 1950 seçimleri dp nin ezici üstünlüğüyle sonuçlandı. celal bayar cumhurbaşkanı, adnan menderes başbakan oldu. chp ise muhalefete düştü.
dp hükümete geldiği zaman devlet kurumlarındaki chp hakimiyeti sürmekteydi. dp, bu hakimiyeti lehine çevirmek için yerel seçimlere gitti, ve seçimleri ezici çoğunlukla kazandı. bürokraside kadrolaştı. en önemli tasfiye ise orduda yaşandı; dp yanlısı paşalar göreve getirildi. 6 ay kadar kısa bir sürede dp, devlet hakimiyetini chp nin elinden aldı. iktidara gelmesinden itibaren dp, söylemleri dışına çıkarak son derece şaşırtıcı çıkışlar yaptı. siyasal liberalleşmeden tamamiyle vazgeçildi. chp nin mal varlığına el konuldu. basına şiddetli bir sansür uygulandı, aydınlar sindirildi. muhalefet susturuldu. 1951 yılında komünistlere karşı büyük kıyım başlatıldı. siyasal liberalleşmeden tamamiyle yüz çevrildi. ne var ki iktisadi liberalleşmede büyük ivme yaşandı; yerli üretici daha doğmadan öldürüldü, yabancı sermaye her alanda egemen kılındı. 1954 seçimlerine kadar bu politikalar ekonomide geçici bir canlanma yarattı ve halk hoşnut kılındı. dp nin yönetici kadrosu popülist tavirlarla halk desteğini sürdürmeye çalıştı. temel atma törenleriyle halkın gözü boyandı, laiklik sulandırıldı; 1950 yılında arapça ezan uygulamasına geri dönüldü, dilde özleşme politikasından vazgeçildi. zamanla adnan menderes karizmasını iyiden iyiye ortaya koydu. amacı türkiyeyi küçük amerika haline getirmek olan menderes, bu yolda sürekli adımlar attı. stalin in 1953 de ölümüyle moskova nın ankara ya yaptığı dostluk teklifi reddedildi; sovyetlere karşı çıkan yugoslavya desteklendi, türkiye çoğu konfersanta batının sözcülüğünü üstlendi, 1955 te amerikanın desteğiyle bağdat pakti imzalandı ve sovyetlere karşı tavır alındı, bununla beraber arap dünyası türkiyeye karşı tavır aldı. bir zaman sonra ingiltere ve iran da pakta katıldı; ardından kral faysal suikastıyla pakt parçalandı, türkiyenin ortadoğuda amerika bayraktarlığı yapma sevdası suya düştü. 1954 seçimlerinde dp oylarını daha da artırarak iktidara geldi; bu adnan menderes in kendini herşeyi yapabilecek kadar güçlü hissetmesine ve sonunu hazırlayacak adımlar atmasına neden oldu. yasaklar ve sansür tüm hızıyla devam etti; ne var ki muhalefet eksikliği parti içinde kendini buldu ve parti içi muhalefet kendini gösterdi. ayrılmalar oldu, ayrılanlar hürriyet partisi ni kurdu, geride kalanlar menderse boyun eğmek zorunda kaldı. menderes in dikte tutumları muhalefeti birbirine kaynaştırdı. yapılan enflasyonist politikalar sonucu ekonomi çıkmaza girdi, gelir dağılımı uçlaştı, fakirleşme arttı ve 1958 de imf ye sığınıldı, devalüasyonla liranın değeri üç kat düşürüldü. bu yaşananlar halka yansıdı, muhalefetin eline koz verdi. 1950 öncesi rollar değişti; dp tek parti diktatoryası kurmak istiyordu, chp ise buna karşı çıkıyordu. dp, halk desteğini arkasına almıştır, ancak ulusal bağımsızlıktan vazgeçen hamlelerde bulunması, ekonomideki enflasyonist politikaları, gerici toplumsal hareketleri şaşırtıcıdır. menderes kıbrıs sorununu kamuoyuna açtı, ingiltere nin görüşme talebini kabul etti, adadaki rumları kamuoyuna karşı düşman göstertti, bunun üzerine beklemediği şekilde ankara ve istanbul da rum azınlıklara karşı kıyım başladı, kiliseler ve evler yağmalandı, sonrasında sıkıyönetim ilan edildi, menderes in planları tutmamıştı. 1957 seçimlerinde dp oyları yüzde dokuz kadar düştü, ne var ki seçim sistemi dp yi büyük çoğunlukla yine iktidara taşıdı. 1959 yılına doğru menderes sansür politikalarını daha da artırdı; öyle ki muhalefetin görüşlerini açıklayacağı tek yer bir tek meclis kürsüsü kalmıştı, onu da muhalefetin elinden aldı. muhalif üniversite dekanları görevden alındı, birçoğu tutklandı, bu sırada dp nin etkili isimlerinden fuad köprülü istifa etti, dp sarsıldı. dp den ayrılarak kurulan hürriyet partisi chp ile birleşti, muhalefet güçlendi, ülkenin çeşitli yerlerinde mitingler, protestolar düzenlendi, gazeteler beyaz sütunlarla basılmaya başlandı, menderes diktatoryasına karşı büyük bir hareket başlatıldı. menderes ise oralı değildi, sansürlerine ve tutuklamalarına devam etti, bu sırada devreye inönü girdi, çeşitli yerlerde yaptığı konuşmalarla menderes in "dönüşü olmayacak olan hatalar yaptığını" söyledi. ardından inönü ye suikast düzenlendi, ölüm tehlikesi geçirdi. menderes yönetimi inönü yü öldürmek isteyecek kadar ileri gitmişti ve gözünü karartmıştı. ülkede chp ve dp yandaşları arasında tartışmadan öte silahlı çatışmalar yaşanmaya başladı, ülke kaosa doğru gidiyordu. menderes kişisel hırslarından ötürü iktidarı bırakmadı, bütün bakanlarını görevden alıp kendisi için meclisten güvenoyu istedi ve aldı, enteresandır. yalnız ülke anarşiye doğru gidiyordu, 27 mayıs 1960 darbesi gerçekleşti, inönü nün baskısıyla adnan menderes, hasan polatkan, fatin rüştü zorlu idam edildi.
demokrat partinin iç siyasette en büyük hatası, ordunun yönetime el koyma sürecini başlatması olmuştur. 1923 den itibaren siyasetten uzak tutulmakta olan ordu, kaçınılmaz olarak yönetime el koymak zorunda kalmıştır. 10 yıllık dp iktidarı süresince, chp nin tek parti diktatoryasından kat kat şiddetli bir baskı rejimi kurulmuş, siyasal liberalleşmeden vazgeçilmiş, halkın gözü boyanarak kamuoyu desteği sağlanmasına rağmen, halkçı politikalar üretilmemiş, zenginleştirilen halk değil, toprak sahipleri ve iş adamları olmuştur. enflasyonist politikalar sonucu ülke imf ye muhtaç hale gelmiştir. sovyetlerle düşman olunmuş, ulusal çıkarlar bir yana bırakılarak abd ye yakınlaşılmış, uydulaşma süreci başlatılmıştır. atatürk döneminin politikası olan yerel ve milli bir burjuvazi yaratma çabasından yüz çevrilmiş, yabancı sermayenin önündeki tüm etkenler kaldırılarak, ekonomide geçici bir canlanma sağlanmış ancak bu ülkeye devalüasyon ve imf bağımlılığı olarak geri dönmüştür.
menderes dönemi türkiyenin çok partili demokratik ve liberal yönetim ihtiyacını kesinlikle karşılayamamıştır.
27 mayıs hareketi, dp nin önünü kapattığı demokratikleşme ve liberalleşme hareketinin önünün açılması için gerçekleşmiştir. ve bu ihtilalin getirdiği anayasa türkiye nin o döneme kadarki en liberal sürecini başlatmıştır.
10. sacmasapan'ın söylediği aynen doğrudur. kemalist mirasın içine turp suyu sıkılması ve ocağına kibrit dökülmesi eylemine zemin hazırlayan, şahsi kanımca mustafa kemal'in tasfiye ettiği gerici-osmanlıcı güçlerin bir tezahürü olan siyasi oluşum
9. türkiye'nin bugünlere gelmesine yol açmış, liberalizm adı altında dış güçlerin türkiye'yi sömürmesine öncü olmuş partidir.

ikinci dünya savaşından sonrasında chp içinde zıt sesler yükselmeye başlar. chp içerisinden bir grup artık mecliste chp'nin yaptığı herşeye red oyu vermeye başlar. bunda ismet paşa'nın muhalefeti zorunlu görmesinden doğan ılımlı yaklaşımının da etkisi büyüktür. çünkü avrupa ile ilşkileri kuvvetlendirmek için tek partili otoriter sistemden kurtulup, çok partili tam demokrat bir sisteme ihtiyaç vardı.
bunun sonucunda ismet paşa celal bayer,adnan menderes'e parti içinde bu kadar muhalefet olamayacağından, başka bir parti kurmalarını söyledi. işte bunun üzerine kuruldu demokrat parti.
hükümetin imkanlarının yetersizliğinden kaynaklanan sorunlar ile muhalefet yapan demokrat parti en sonunda 1950 seçimlerinde iktidara geldi.
dp iktidar olduktan sonra chp'den öc alma dönemi başlar.
-halkevleri, köy enstitüleri kapatılır. halkevleri yerine vatan cephesi adlı bir kurum kurulur ve burada dp yanlısı gençler yetiştirilir. ve vatan cephesine giren herkesin ismi radyoda yayınlanır. saaatlerce isim okunur radyolarda.
-dp chp'nin tüm taşınamaz mallarına el koyar.
-chp'nin türkiye gezisinde bayar "köprüden inönü'yü geçirmeyin" diye askere emir verir. inönü köprüye doğru yürür ve "bana ateş mi açacaksınız" der. asker de selam durur ve "size karşı boynumuz kıldan ince paşam" der.
-zamanında eleştirdikleri basın kısıtlamasının kat be kat fazlasını yapar dp. chp ile ilgili hiç bir haber yayınlanmaz. gazeteler haber verme haklarından yoksun bırakılmak amacıyla sayfa sayfa resmi ilanlar basmak zorunda bırakılır.
-seçimlerde chp'nin kazandığı iller, ilçe olur veya ikiye bölünür. (ör: kırşehir ilçe olur. malatya ikiye bölünür: malatya ve adıyaman)
-dp kendisi adına mevlütler okutur radyolarda.
-ezan arapça'ya çevrilir yine.
-celal bayar " ince demokrasiye, muhalefetli demokrasiye paydos" der
-menderes "halk istedikten sonra, hilafeti bile getirir" ve "ben bu odunu aday göstersem, seçtiririm" der
-dp'li bir ajan atatürk'ün evinin bombalandığı masalını uydurur ve 6-7 eylül olayları patlak verir. türkiye'deki azınlıklar büyük saldırılara uğrar, malları yağma edilir.
-bayar "üniversite öğrencileri"nin üzerine ateş açma emri verir. ama asker, öğrencilerce omuzlar üzerinde alınır.
-amerika'dan marshall yardımları alınır. ekonomi belli bir süre büyür. sonra kısa bir süre içerisinde tl, dolar önünde 3 kat değer kaybeder.
vs. vs.
-son olarak mecliste olağanüste yetkilere sahip bir tahkimat komisyonu oluşturulur. ve bu komisyon chp'yi kapatma, meclisi fesh etme gibi yetkilere sahiptir.
ismet paşa bu sırada " artık sizi ben bile kurtaramam" demiştir.
1 ay sonra darbe olur ve bilindik olaylar cereyan eder.
ve sonunda idamları durdurmak için en çok ismet paşa çalışır. ama başarılı olamaz. hatta adnan menderes'in eşi ve oğlu aydın menderes idamları durdurması için ismet paşa'ya başvururlar. ama sonuç aynıdır.

sonuçta demokrat parti hükümetinden ders alınması gerekirken, tam tersi bir çok insan onun yoluna girmiş durumda. bir kaç sene sonra bu idamların intikamı gencecik üniversite öğrencilerinden alınacaktır. ve türkiye hızla bokun içine yuvarlanacaktır. *
8. demir kırat partisi...
7. küçük amerika yaratacaz deyip bizi bu hallere getirmiş iyi mi olmuş kötümü olmuş .*
6. 10 yıl (1950-1960) hükümet olan ve 27 mayıs darbesiyle yıkılan parti.yönetimde oldukları zaman türkiye kendine kendine yeter bir tarım ülkesi olmuştur ve savaş sonrası avrupayı beslemiştir.
5. 7 ocak 1946 doğumlu parti.
4. celal bayar, adnan menderes ve arkadaslarinin kurdugu ve 60 darbesinde kapatilan parti
3. (bkz: cumhuriyetçiler)
(bkz: demokratlar)
2. sağın solu..*
1. iki parti sistemine sahip olan abd' deki partilerden biri.

(bkz: siyasi parti)
(bkz: parti sistemleri)
(bkz: cumhuriyetçi parti)
Alakalı olabilir!
- demokrasi partisi
- demokratik baris
- demokratik
- demokratik halk partisi
- demokrat

nedir.Net