portre
1. portrenin sözlük anlamı, konusu insan olan resimdir. edebiyattaki anlamı ise birisini, okuyucuya fiziksel ve ruhsal yönden tanıtan yazıdır.

portre, ruhsal portre ve fiziksel portre olmak üzere iki türdür.

portre, insanın kişilik özelliklerini (duygularını, düşüncelerini, beğenilerini, tutkularını, alışkanlıklarını kusurlarını...) tanıtıyorsa ruhsal portre adını alır. ruhsal portrede kişinin iç dünyasından söz edilir. ruhsal betimleme yapılmadan önce tanıtılacak kişiyle ilgili sağlam gözlemler yapılmalıdır.

portre, kişiyi dış görünüş özellikleriyle tanıtıyorsa (boyu, ağırlığı, göz rengi, saçları, vücut yapısı, konuşma biçimi...) fiziksel portre adını alır. fiziksel portrede kişinin belirgin, çarpıcı özellikleri kalın çizgilerle anlatılır. anlatıma canlılık katmak, kuruluktan kurtarmak için gerekirse benzetmeler yapılır.

portre oluştururken fiziksel ve ruhsal nitelikler betimleyici anlatım biçimiyle verilir. bunu yaparken de çok iyi bir gözlem yeteneğine sahip olmak gerekir. portresi yapılan kişinin verilmek istenen nitelikleri okurun gözünde canlanmalıdır; bu bir anlamda sözcüklerle resim çizmedir.

atatürk'ün portresi

gördüğüm fotoğraflara göre, biraz şişman, biraz yorgun, biraz hatları kalınlaşmış bir bedenle karşılaşacağımı sanırken, kapıdan bir ışık dalgası hâlinde giren toplu bir kuvvet ve hayat kaynağı ile birden gözlerim kamaştı: bebekleri en garip ve esrarlı madenlerden yapılma bir çift gözün mavi, sarı, yeşil ışıklarla aydınlattığı asabî (sinirli) bir çehre. yüzde, alında, ellerde bir sağlık ve bahar rengi. düzgün taranmış, eksiksiz, sarı, genç saçlar. bütün zemberekleri çelikten, ince yumuşak, toplu, gerilmiş, taptaze bir uzviyet (organizma).
(ahmet haşim)

yukarıdaki alıntıda, portresi yapılan atatürk'ün fiziksel nitelikleri verilmiştir. bunu yaparken de betimlemelere ve benzetmelere başvurulmuştur.
2. özdemir asaf'ın cemal nadir için yazdığı bir portre şiiridir..

bir adam geçti kendi çizgilerinden
katmalı katmalı günlere dolan.
gitmenin kalmaya açılan kapısından,
bir adam geçti, kırk beş yılı da adam.

dünya kaçtı gözüme adlı şiir kitabından..
3. yine özdemir asaf'ın aynı kitabında neyzen tevfik için yazdığı bir diğer portre şiiri.

bütün metroların ve santimlerin,
bütün kiloların ve gramların,
bütün rakıların
ürktüğü adam.
4. bir hediye tarifi:

tüyden daha hafif birşey
içinde karbon bulunduruyor
biraz romantizm katkılı
üzerinde taşınacak değeri olmayan ama insanların genelde benim de bir tane olsa dedikleri
giyilecek yada kullanılacak birşey değil
değeri sana bağlı
kendi ellerimle yaptığım birşey

yetmedi...
sürekli seni düşündüm, resmine baktım hiç aklımdan çıkmadın

bil bakalım bu ne?
portre portre.
Alakalı olabilir!
- porte
- portor
- porter
- port
- portlek

nedir.Net