Eurobond Nedir?
Eurobond, devlet ya da şirketlerin, kendi ülkeleri dışında kaynak sağlamak amacıyla, uluslararası piyasalarda yabancı para birimleri üzerinden satışa sundukları, genellikle uzun vadeli borçlanma aracıdır. Bu borçlanma araçları, tanım olarak hazine bonosu ve devlet tahvilleri ile benzerlik gösterse de, iç borçlanmaya yönelik olan Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) kapsamında değildir; Eurobondlar dış finansman kaynağı olarak dış borçlanma statüsündedir.
Eurobond'un Temel Özellikleri
- Döviz Cinsi: Eurobondlar, genellikle ABD doları, Euro, İngiliz sterlini veya Japon yeni gibi uluslararası piyasalarda kabul görmüş yaygın para birimlerinde ihraç edilirler.
- Vade: Genellikle 5 yıl ile 30 yıl arasında değişen uzun vadeli borçlanma araçlarıdır.
- Kupon Ödemeleri: Eurobondlar, vadede geri ödenecek anaparanın yanı sıra belirli dönemlerde faiz ödemeleri yaparlar; bu ödemelere kupon ödemeleri denir. USD cinsinden Eurobondlar yılda iki (6 ayda bir), EUR cinsinden olanlar ise yılda bir kez kupon ödemesi yapar. Kupon faizleri çoğunlukla sabit olup, değişken kupon faizli Eurobondlar da bulunabilir.
- İhraç Edenler: Devletler, bankalar veya özel şirketler tarafından ihraç edilebilirler.
- Likidite: Yüksek likiditeye sahiptirler ve vade sonu beklenmeden, işlem yapılacak tarihteki piyasa koşullarına göre nakde çevrilebilirler.
- Saklama: Satın alınan Eurobondlar fiziki olarak teslim edilmez; genellikle yatırım hesaplarında takip edilir ve uluslararası saklama kurumları nezdinde saklanır.
Eurobond Fiyatlaması ve Getirisi
Eurobond fiyatları, temel olarak arz-talep dengesi, piyasa faiz oranları, ihraççının kredi riski ve kalan vade süresine göre belirlenir. Uluslararası piyasalarda Eurobondlar 'temiz fiyat' ile işlem görürken, gerçekleşen alım satımların takas işlemleri sırasında kıymet bedeline birikmiş kupon faizi eklenerek hesaplanan fiyata 'kirli fiyat' denir. Eurobond'un getirisi, sadece kupon ödemeleriyle değil, aynı zamanda alış fiyatı, itfa tutarı ve kur etkisi de dikkate alınarak hesaplanır. Vadeye kadar getiri (YTM), tahvilin vadeye kadar elde tutulması durumunda sağlayacağı toplam getiriyi ifade eder. Eurobond faiz oranı, ihraç sırasında piyasa koşullarına, ihraççının kredi riskine ve vade süresine göre belirlenir; risksiz faiz oranı (genellikle ABD veya Alman Devlet tahvilleri referans alınır) ve risk primi temel bileşenleridir.
Eurobond'a Yatırım Yapmanın Avantajları
- Döviz Cinsinden Sabit Getiri: Eurobondlar genellikle dolar veya euro cinsinden ihraç edildiği için yatırımcıya düzenli olarak döviz bazlı sabit kupon ödemeleri sağlar.
- Portföy Çeşitliliği: Farklı döviz türleriyle gelir elde etmeyi mümkün kılarak portföyü çeşitlendirme imkanı sunar.
- Vergi Avantajı: Türkiye'de bireysel yatırımcılar için Eurobond kupon ödemeleri ve itfa gelirleri stopajdan muaftır ve beyana tabidir.
- Uzun Vadeli Pasif Gelir Akışı: Genellikle yılda bir veya iki kez yapılan kupon ödemeleri sayesinde düzenli nakit akışı sağlar.
- Düşük Risk: Genellikle düşük riskli yatırım araçları olarak kabul edilirler, çünkü ihraç eden şirketler veya hükümetler yatırımcılara geri ödeme yapmayı garanti ederler.
Eurobond Nasıl Alınır?
Eurobond alım-satım işlemleri, bankalar aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Bir döviz tevdiat hesabı açtırarak bankaların şubeleri, internet bankacılığı veya mobil uygulamaları üzerinden Eurobond alım-satım talimatı verilebilir. İşlemler genellikle mesai günlerinde belirli saatler arasında yapılabilmekte olup, alt işlem limiti nominal 1.000 USD veya katları şeklinde olabilir.