NEOM Projesi Nedir?
NEOM, Suudi Arabistan'ın kuzeybatısında, Kızıldeniz kıyısında inşa edilmekte olan fütüristik bir mega şehir ve ekonomik bölge projesidir. Adı, Yunanca 'yeni' anlamına gelen "neo" ve Arapça 'gelecek' anlamına gelen "mustaqbal" kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından 2017 yılında duyurulan NEOM, ülkenin petrol bağımlılığını azaltmayı ve ekonomisini çeşitlendirmeyi hedefleyen Vizyon 2030 planının önemli bir parçasıdır.
Projenin Amacı ve Vizyonu
NEOM projesi, sürdürülebilirliği, teknolojik yeniliği ve insan odaklı yaşamı merkeze alarak geleceğin şehir modelini yaratmayı amaçlamaktadır. Proje, 26.500 kilometrekarelik geniş bir alanı kapsayacak ve tamamen yenilenebilir enerji kaynaklarıyla desteklenecektir. NEOM, sadece Suudi Arabistan için değil, tüm dünya için bir ilham kaynağı olmayı hedefleyen, fütüristik bir şehir planıdır.
NEOM'un Temel Bölgeleri
NEOM, her biri kendine özgü bir vizyon ve tasarıma sahip çeşitli bölgelerden oluşmaktadır. Başlıca bölgeler şunlardır:
- The Line: 170 kilometre uzunluğunda, 500 metre yüksekliğinde ve 200 metre genişliğinde, aynalı bir cepheye sahip doğrusal bir şehir olarak tasarlanmıştır. Arabasız ve karbonsuz olması planlanan The Line, 9 milyon kişiye ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
- Oxagon: Dünyanın en büyük yüzen yapısı olması beklenen, sekizgen şeklinde entegre bir sanayi ve liman kentidir. Tamamen yenilenebilir enerjiyle çalışacak ve ileri teknoloji endüstrilerine ev sahipliği yapacaktır.
- Trojena: Dağlık bir bölgede yer alan, yıl boyunca açık olacak bir kayak pisti, yapay tatlı su gölü ve lüks tatil köyleri içeren bir kış sporları ve macera turizmi destinasyonudur.
- Sindalah: Kızıldeniz'de lüks bir ada destinasyonu olarak tasarlanmıştır. Yat limanları, oteller ve üst düzey eğlence olanakları sunacaktır.
Maliyet ve Zaman Çizelgesi
Başlangıçta 500 milyar dolarlık bir proje olarak öngörülen NEOM'un maliyetinin, güncel raporlara göre 1,5 trilyon dolara kadar yükseldiği belirtilmektedir. Bazı tahminler ise projenin tamamlanma maliyetinin 8,8 trilyon dolara ulaşabileceğini öngörmektedir. Projenin ilk bölümünün 2025 yılına kadar tamamlanması hedeflenirken, çoğu temel bileşeninin 2039'da, projenin tamamının ise 2045'e kadar inşa edilmesi beklenmektedir.
Tartışmalar ve Zorluklar
NEOM projesi, devasa bütçesi ve iddialı hedeflerinin yanı sıra bazı tartışmalarla da gündeme gelmiştir. Bölgedeki yerel halkın yerinden edilmesi iddiaları, insan hakları endişeleri ve projenin çevresel etkileri gibi konular uluslararası kamuoyunda yer bulmuştur. Ayrıca, projenin finansal sürdürülebilirliği ve yönetimsel zorluklar da zaman zaman gündeme gelmektedir.