Stajyer Ehliyet Uygulaması ve Amacı
Stajyer ehliyet, Türkiye'de 1 Ocak 2016 tarihinde yürürlüğe giren ve ilk kez sürücü belgesi alan veya herhangi bir nedenle ehliyeti iptal edilen kişilere uygulanan bir sistemdir. Bu uygulama, aday sürücülerin trafikte deneyim kazanmalarını, güvenli sürüş alışkanlıkları geliştirmelerini ve trafik kurallarına daha bilinçli bir şekilde adapte olmalarını sağlamayı amaçlar. Avrupa ülkelerinde de benzerleri bulunan bu sistem, trafik kazalarını azaltma ve genel trafik güvenliğini artırma hedefiyle hayata geçirilmiştir.
Stajyerlik Süresi ve Kapsamı
Stajyer ehliyet süresi, sürücü belgesinin nüfus müdürlüklerinden teslim alındığı tarihten itibaren başlayan 2 yıllık bir dönemi kapsar. Bu süre boyunca, ehliyet belgesinin üzerinde özel bir “stajyer” ibaresi bulunmaz; ancak sürücünün stajyer olduğu bilgisi emniyet sistemindeki kayıtlarda ve e-Devlet üzerinden görüntülenebilir. Stajyer ehliyet uygulaması, Türkiye'deki tüm ehliyet sınıflarını kapsar ve stajyer sürücüler, yanlarında tecrübeli bir refakatçi bulundurma zorunluluğu olmaksızın şehir içi veya şehir dışı yolculuk yapabilirler.
Stajyer Ehliyet Kuralları ve Kısıtlamalar
Stajyer sürücüler için trafik kuralları genel olarak normal sürücülerle aynı olsa da, bazı konularda daha sıkı kısıtlamalar ve yaptırımlar bulunur:
- Alkol Sınırı: Stajyer sürücüler için kanındaki alkol oranı 0.20 promil olarak belirlenmiştir. Bu sınırın aşılması durumunda ehliyet süresiz olarak iptal edilir. Normal sürücüler için bu sınır 0.50 promildir.
- Ceza Puanı Limiti: Stajyerlik süresi boyunca (2 yıl) toplam 75 ceza puanına ulaşan sürücülerin ehliyeti iptal edilir. Normal sürücüler için bu limit 1 yıl içinde 100 puandır.
- Sık Görülen İhlaller ve Puanları:
- Trafikte telefonla konuşmak: 10 ceza puanı
- Kırmızı ışıkta geçmek: 20 ceza puanı
- Emniyet kemeri takmamak: 15 ceza puanı
- Hız sınırını aşmak: 10 ceza puanı
- Park yasağına uymamak: 20 ceza puanı
- Yayaların geçiş üstünlüğüne uymamak: 20 ceza puanı
Stajyerlik Dönemi Sonrası ve İptal Durumu
Eğer stajyer sürücü, 2 yıllık süre boyunca belirlenen 75 ceza puanı limitini aşmazsa, ceza puanları sıfırlanır ve herhangi bir ek işlem yapılmasına gerek kalmadan normal sürücü statüsüne geçer. Ehliyeti yenilemeye veya değiştirmeye gerek yoktur.
Ancak, 2 yıl içinde 75 ceza puanına ulaşan veya 0.20 promil alkol limiti ihlalinde bulunan stajyer sürücülerin ehliyetleri tamamen iptal edilir. Bu durumda, sürücünün yeniden ehliyet alabilmesi için tekrar bir sürücü kursuna kayıt olması ve psikoteknik değerlendirmeden geçmesi gerekmektedir.