DDGS Nedir?
DDGS, İngilizce “Dried Distillers Grains with Solubles” kelimelerinin kısaltması olup, tahılların biyoyakıt (etanol) üretimi sırasında fermantasyon ve damıtma işlemlerinden sonra geriye kalan kurutulmuş damıtma taneleri ve çözünür maddeleridir. Başta mısır olmak üzere, buğday, arpa ve çavdar gibi tahılların nişasta kısımlarının maya ve enzimlerle fermente edilmesiyle elde edilen bu ürün, yüksek besin değeri sayesinde hayvan yemi endüstrisinde önemli bir yer tutar.
Nasıl Üretilir?
DDGS üretimi genellikle kuru öğütme yöntemiyle gerçekleştirilir. Bu süreçte, tahılların nişastası etanole dönüştürülürken, geriye kalan protein, yağ, lif, vitamin ve mineraller açısından zengin kısım toplanır. Örneğin, 100 kg mısırdan yaklaşık 36 litre etanol ve 32 kg DDGS elde edilebilir. Üretilen DDGS'nin büyük bir kısmı (%90'a kadarı) mısırdan elde edilir ve bu da onu dünya genelinde en yaygın DDGS türü yapar.
Besin Değeri ve Faydaları
DDGS, hayvan beslemede değerli bir hammadde olmasını sağlayan zengin bir besin profiline sahiptir. Tipik olarak kuru madde bazında %25-30 arasında ham protein, %10-12 ham yağ, %7-11 ham lif, B vitaminleri ve fosfor içerir. Nişasta oranı ise oldukça düşüktür.
Bu zengin içerik sayesinde DDGS, çeşitli hayvan türleri için birçok fayda sunar:
- Büyükbaş Hayvanlar: Süt ve besi sığırları için mükemmel bir protein ve enerji kaynağıdır. İştah açıcı özelliği bulunur ve yüksek sindirilebilir selüloz, düşük nişasta ile sindirim rahatsızlıklarını azaltmaya yardımcı olur. Soya küspesine alternatif olarak süt üretimini artırabilir.
- Kanatlı Hayvanlar: Uygun besleme özellikleri nedeniyle kanatlı diyetlerinde de iyi değerlendirilir.
- Diğer Hayvanlar: Koyun, keçi, genç büyükbaş hayvanlar ve su ürünleri için de değerli bir yem katkısıdır.
DDGS, yüksek besin değeri ve genellikle uygun fiyatı sayesinde yem maliyetlerini düşürmeye yardımcı olan ekonomik bir alternatiftir.
Türkiye'deki Kullanımı
Türkiye'de DDGS kullanımı 2007 yılının sonlarından itibaren artış göstermiştir. Bu dönemde yaşanan kuraklık ve hububat verimindeki düşüşler, üreticileri alternatif enerji ve protein kaynaklarına yöneltmiş, DDGS'ye olan talebi önemli ölçüde artırmıştır.