DEAŞ Nedir?
DEAŞ, açılımı “Irak Şam İslam Devleti” olan, Ortadoğu'da ortaya çıkmış ve uluslararası bir sorun haline gelmiş radikal bir terör örgütüdür. Örgüt, kendisini bir devlet olarak gördüğü için “IŞİD” ismini kabul etmemekte ve bu ismin örgütü aşağılamak amacıyla kullanıldığını belirtmektedir.
Kökenleri ve Ortaya Çıkışı
DEAŞ'ın kökenleri, 1999 yılında kurulan ve Ebu Musab el-Zerkavi tarafından oluşturulan “Tevhid ve Cihat Cemaati”ne dayanmaktadır. Zerkavi'nin 2006'da öldürülmesinin ardından Ebubekir el-Bağdadi örgütün liderliğini üstlenmiştir. Örgüt, 2003 yılındaki Irak işgali sonrası bölgede oluşan kaos ve anarşi ortamından faydalanarak güçlenmiştir. 2013 yılında ismini “Irak Şam İslam Devleti” (DEAŞ) olarak değiştiren örgüt, 2014 yılı ortalarında ise “İslam Devleti” adını ilan etmiştir.
İdeolojisi ve Hedefleri
DEAŞ, ideolojik kökenini Selefi-Vehhabi anlayışından almaktadır ve dini referanslarla teorileştirilmiş, apokaliptik (mesihyanik) bir politik vizyona sahiptir. Örgüt, kendi radikal söylemlerini kabul etmeyen veya kontrolü altındaki bölgelerde yaşamayan kişileri Müslüman olarak görmemekte, onları dışlayıcı ve tekfir edici bir tavırla hedef almaktadır. Temel hedeflerinden biri, sözde bir hilafet devleti kurmaktır. Ayrıca, insanların İslam'dan, Kur'an'dan ve Hz. Muhammed'den nefret etmesini sağlamayı ve Müslümanları dinlerinden uzaklaştırmayı amaçladığı da belirtilmektedir. Örgüt, özellikle dini bilgisi yetersiz gençleri cihat, şehadet ve cennet gibi kutsal kavramları istismar ederek kendi saflarına çekmeye çalışmaktadır.
Faaliyetleri ve Yöntemleri
DEAŞ, faaliyetlerinde acımasız yöntemler kullanmaktadır. Propaganda, örgütün üyelerini ve sempatizanlarını motive etmek için aktif olarak kullandığı önemli bir araçtır. Rumiyah, Konstantiniyye ve Dabiq gibi dergiler aracılığıyla propaganda faaliyetleri yürütmektedir. Örgüt, kontrol ettiği bölgelerde binlerce kişiyi köleleştirmiş, çocukları terörist olarak yetiştirmek üzere kaçırmıştır. Aşırı şiddet, katliamlar, kadın ve çocuk istismarları örgütün bilinen eylem yöntemlerindendir. DEAŞ, petrol kaynaklarına yakınlığı sayesinde dünyanın en zengin yasa dışı silahlı örgütleri arasında yer almaktadır. Örgütün hiyerarşik bir yapısı bulunmakta ve alt kadrolar üst kadrolara bağlı olarak çalışmaktadır.
Küresel Etkisi
DEAŞ, kurulduğu günden bu yana küresel bir sorun haline gelmiş, dünya genelinde birçok ülkeyi tehdit etmiştir. 140'tan fazla ülkeden teröristleri saflarına çekmeyi başarmış, Boko Haram gibi diğer terör örgütleri de DEAŞ'a biat etmiştir. Türkiye de DEAŞ'ın en çok zarar verdiği ülkelerden biri olmuş ve örgütün hedefi haline gelmiştir. DEAŞ'ın eylemleri, propaganda yöntemleri ve finans kaynakları, tüm dünya için ortak hareket edilerek bertaraf edilmesi gereken bir problem olarak görülmektedir.