Holokost'un Tanımı ve Kökenleri
Holokost, Nazi Almanyası rejimi ile müttefikleri ve işbirlikçileri tarafından 1933-1945 yılları arasında Avrupa'daki Yahudilere karşı devlet desteğiyle sistematik olarak gerçekleştirilen zulüm ve katliamları ifade eder. Bu terim, Yunanca “bütün” anlamına gelen “holos” ve “yanık” anlamına gelen “kaustos” kelimelerinden türemiş olup, “ateş başında kurban etme” anlamına gelir. Yahudiler ise bu felaketi İbranice'de “felaket” anlamına gelen “HaŞoah” olarak adlandırır.
Holokost'un temelinde, Yahudilere duyulan nefret ve düşmanlık olan antisemitizm yatıyordu. Adolf Hitler ve Nazi Partisi'nin 1933 yılında Almanya'da iktidara gelmesiyle birlikte, Almanların “ırksal anlamda üstün” olduğuna inanılan Ari ırk düşüncesi yaygınlaştı ve Yahudiler “aşağılık” olarak kabul edilerek Alman toplumuna karşı bir tehdit olarak görüldü.
Zulüm ve Sistematik Katliam
Nazi rejimi, iktidara gelmesinin ardından Yahudilere yönelik ayrımcı politikaları kademeli olarak uygulamaya koydu. İlk aşamada, Yahudilerin toplumdan dışlanması ve haklarının kısıtlanması hedeflendi. Bu süreç, Yahudilerin işlerinden kovulması, mallarına el konulması, eğitim hayatından uzaklaştırılması ve ayrımcı yasaların (örneğin Nürnberg Yasaları) yürürlüğe konmasıyla başladı. 1938'deki “Kristal Gece” (Kristallnacht) olayları, Yahudilere ait sinagogların, ev ve işyerlerinin yakılmasıyla sonuçlanan büyük çaplı bir şiddet dalgasıydı ve on binlerce Yahudi'nin tutuklanıp toplama kamplarına gönderilmesine neden oldu.
II. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla birlikte, Naziler işgal ettikleri topraklarda Yahudileri izole etmek ve fakirleştirmek amacıyla gettolar kurdu. Bu gettolarda Yahudiler, aşırı kalabalık ve sağlıksız koşullar altında yaşamaya zorlandı. 1941'den itibaren Nazi liderleri, Avrupa Yahudilerine yönelik toplu katliamın uygulanmasına karar verdi ve bu planı “Yahudi Sorununa Nihai Çözüm” olarak adlandırdılar.
Nihai Çözüm'ün bir parçası olarak, Auschwitz, Treblinka, Belzec, Chelmno, Majdanek ve Sobibór gibi imha kampları kuruldu. Bu kamplarda Yahudiler ve diğer kurbanlar, gaz odalarında sistematik bir şekilde öldürüldü, zorla çalıştırıldı veya tıbbi deneylere maruz bırakıldı. Doğu Avrupa'da ise Einsatzgruppen adı verilen paramiliter gruplar, Yahudileri ve siyasi muhalifleri toplu infazlarla katletti.
Kurbanlar ve Sonuçları
Holokost sırasında yaklaşık 6 milyon Yahudi, Nazi rejimi ve işbirlikçileri tarafından katledildi. Yahudilerin yanı sıra Romanlar, Sinti'ler, engelliler, eşcinseller, Sovyet savaş esirleri ve siyasi muhalifler de Nazi zulmünün kurbanları arasında yer aldı.
Holokost, Müttefik kuvvetlerin II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası'nı yenmesi ve toplama kamplarını kurtarmasıyla Mayıs 1945'te sona erdi. İnsanlık tarihindeki en trajik soykırımlardan biri olarak kabul edilen Holokost, “Bir daha asla” mottosuyla anılmaya devam etmektedir. Auschwitz toplama kampının kurtarıldığı 27 Ocak günü, Uluslararası Holokost Kurbanlarını Anma Günü olarak kabul edilmiştir.