Kur Korumalı Mevduat (KKM) Hesabı Nedir?
Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesabı, Türkiye'de Türk Lirası (TL) cinsinden yapılan vadeli mevduatların, döviz kurlarındaki olası artışlara karşı korunmasını sağlayan bir finansal araç olarak tasarlanmıştır. Bu sistem, yatırımcıların TL mevduatlarını belirli bir vade sonunda hem faiz gelirinden hem de döviz kurundaki artıştan faydalanmasını amaçlamıştır.
KKM Hesabı Nasıl Çalışıyordu?
KKM sisteminin temel işleyişi şu şekildeydi:
- Yatırımcılar, belirli vadelerle (genellikle 3, 6, 9 veya 12 ay) TL cinsinden mevduat yatırırlardı.
- Vade başlangıcında belirlenen döviz kuru (genellikle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) saat 11:00'de açıkladığı alış kuru) esas alınırdı.
- Vade sonunda, mevduata uygulanan TL faiz getirisi ile vade başı ve vade sonu döviz kuru arasındaki değişimden kaynaklanan kur farkı karşılaştırılırdı.
- Yatırımcı, bu iki getiri türünden hangisi daha yüksekse o tutarı elde ederdi. Eğer kur artışı faiz getirisinden yüksekse, aradaki fark yatırımcıya ödenirdi. Kur düşüşü veya faiz getirisinin kur farkından yüksek olması durumunda ise sadece faiz getirisi alınırdı.
- Bu sayede, TL mevduat sahipleri döviz kurundaki artıştan faydalanırken, kurdaki düşüşlerden etkilenmezdi.
Amacı ve Kimler Yararlanabilirdi?
KKM sistemi, 2021 yılının Aralık ayında Türk Lirası'nın döviz karşısındaki değer kaybını durdurmak, dövize olan talebi azaltmak ve Türk Lirası'na olan güveni artırmak amacıyla hayata geçirilmiştir. Başlangıçta Türkiye'de kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek kişiler ile yurt dışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları bu hesaptan yararlanabiliyordu. Daha sonra, döviz ve altın birikimlerini TL'ye dönüştüren tüzel kişiler de dahil olmak üzere kapsamı genişletilmiştir.
Erken Kapama ve Güncel Durumu
KKM hesapları vadesinden önce kapatılabilirdi; ancak bu durumda hesap vadesiz hesaba dönüşür, faiz ödemesi yapılmaz ve kapanış tarihindeki kur, açılış tarihindeki kurdan düşükse anaparada kayıp yaşanabilirdi.
Türkiye ekonomisine getirdiği yükler nedeniyle, Kur Korumalı Mevduat sistemi 2024 yılı itibarıyla büyük ölçüde sonlandırılmıştır. Ocak 2024 itibarıyla yeni KKM hesabı açılamamakta ve mevcut hesaplara vade sonunda yenileme hakkı tanınmamaktadır. Tüzel kişilerin hesap açma ve yenileme işlemleri de sonlandırılmıştır.