Abdigör Köfte Nedir?
Abdigör köftesi, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde, özellikle Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesine ait geleneksel ve coğrafi işaretli bir lezzettir . Diğer köfte çeşitlerinden en büyük farkı, etin kıyma makinesinden geçirilmek yerine, özel taş tezgahlarda veya tokmakla macun kıvamına gelene kadar dövülerek hazırlanmasıdır . Bu özgün hazırlama yöntemi, köfteye eşsiz bir doku ve lezzet katmaktadır.
Tarihi ve Hikayesi
Abdigör köftesinin yaklaşık 400 yıllık köklü bir geçmişi bulunmaktadır . Rivayete göre, midesindeki rahatsızlık nedeniyle et yemekleri yiyemeyen Doğubayazıt Sancak Beyi Çolak Abdi Paşa için dönemin aşçıları özel bir arayışa girmişlerdir . Aşçılar, sinirleri özenle ayıklanmış yağsız dana veya sığır etini, yöreye özgü "sal" adı verilen taş tezgahlarda tahta tokmaklarla döverek bu özel köfteyi hazırlamışlardır . Bu sayede Abdi Paşa'nın rahatsızlanmadan et yiyebilmesi sağlanmış ve Abdigör köftesi, Anadolu'nun bilinen en eski diyet yemeklerinden biri haline gelmiştir .
Özellikleri ve Yapılışı
Abdigör köftesinin hazırlanışı, geleneksel yöntemlerle titizlik gerektiren adımlar içerir:
- Et Seçimi ve Hazırlığı: Abdigör köftesi için genellikle yağsız, sinirleri alınmış dana veya sığır but eti tercih edilir . Et, kıyma makinesi yerine satır veya tokmakla uzun süre dövülerek macun kıvamına getirilir . Bu dövme işlemi, köftenin kendine has lezzetini ve dokusunu oluşturan en önemli adımdır .
- Malzemeler: Dövülmüş ete genellikle yumurta, rendelenmiş soğan (suyu sıkılmış), un ve tuz eklenir . Bazı tariflerde karabiber ve kırmızı toz biber gibi baharatlar da kullanılabilir .
- Yoğurma ve Şekil Verme: Tüm malzemeler bir araya getirildikten sonra köfte harcı uzun süre yoğrulur ve macun kıvamına gelmesi sağlanır . Hazırlanan harçtan genellikle portakal veya yumurta büyüklüğünde parçalar alınarak hafif yassı veya yuvarlak şekiller verilir . Köftelerin haşlama sırasında dağılmaması için doğru kıvamda ve boyutta olması önemlidir .
- Pişirme: Şekil verilen köfteler, kaynar tuzlu suda yaklaşık 15-25 dakika kadar haşlanır . Köftelerin piştiği, suyun üzerine çıkmalarıyla anlaşılır .
Servis Önerileri
Abdigör köftesi genellikle sıcak olarak servis edilir . Haşlandığı et suyunun içine pirinç, dağ nanesi ve kekik eklenerek hazırlanan pilavın üzerine konularak sunulması geleneksel bir yöntemdir . Sarımsaklı yoğurt ve tereyağı ile de servis edilebilir .