Hususi Pasaport (Yeşil Pasaport) Nedir?
Hususi pasaport, halk arasında yaygın olarak “yeşil pasaport” adıyla bilinen, Türkiye Cumhuriyeti tarafından belirli şartları taşıyan kişilere verilen özel bir pasaport türüdür. Standart (bordo) pasaporttan farklı olarak, sahiplerine birçok ülkeye vizesiz seyahat etme imkanı sunar ve pasaport harcından muafiyet sağlar. Bu pasaport, özellikle yurt dışına sık seyahat edenler için önemli kolaylıklar ve ayrıcalıklar sunar.
Kimler Hususi Pasaport Alabilir?
Hususi pasaport alma hakkı, genellikle devlet kademelerinde belirli bir dereceye ulaşmış kamu görevlilerine ve onların aile üyelerine tanınır. Bu hakka sahip başlıca kişiler şunlardır:
- Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu derecelerden emekli olan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri.
- TBMM eski üyeleri ve eski bakanlar.
- Büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları (görev süreleri boyunca) ve birinci dereceden emekli olan eski belediye başkanları.
- Devlet sporcuları.
- Belirli ihracat hacmini aşan iş insanları ve şirket yetkilileri (Ticaret Bakanlığı onayıyla sınırlı süreli).
- Baroya kayıtlı ve en az 15 yıl avukatlık yapmış kişiler.
Aile Üyeleri İçin Hususi Pasaport Şartları
Hususi pasaport sahiplerinin eşleri ve belirli şartları taşıyan çocukları da bu pasaporttan faydalanabilir:
- Hak sahibinin eşi.
- 25 yaşını doldurmamış, evli olmayan, herhangi bir işte çalışmayan ve öğrenimine devam eden çocukları.
- Yaş sınırı olmaksızın, evli bulunmayan, iş sahibi olmayan ve bedensel, zihinsel veya ruhsal özürlerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocukları.
Hususi Pasaportun Avantajları Nelerdir?
Yeşil pasaportun en önemli avantajları şunlardır:
- Vizesiz Seyahat: Schengen ülkeleri dahil olmak üzere 130'dan fazla ülkeye vizesiz veya kapıda vize alarak seyahat etme imkanı sunar.
- Harç Muafiyeti: Pasaport harcından muafiyet sağlar; sadece defter bedeli ödenir.
- Kolaylaştırılmış Giriş: Bazı ülkelerde daha hızlı ve kolay giriş imkanları sunabilir.
Hususi Pasaport Başvurusu Nasıl Yapılır?
Hususi pasaport başvurusu için izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün web sitesi üzerinden veya ALO 199 çağrı merkezi aracılığıyla online randevu alınır.
- Kurum tarafından onaylı hususi damgalı pasaport talep formu hazırlanır.
- Gerekli belgeler (T.C. kimlik kartı, biyometrik fotoğraf, varsa eski pasaport vb.) tamamlanır.
- Sadece pasaport defter bedeli ödenir. Harç bedeli alınmaz.
- Randevu gününde ve saatinde il nüfus müdürlüklerine şahsen başvuru yapılır.
Geçerlilik Süresi ve Yenileme
Hususi pasaportlar, 6 aydan az olmamak üzere en fazla 10 yıl süreyle düzenlenir. Süresi dolan veya dolmasına bir yıldan az süre kalan pasaportların geçerlilik süresi uzatma işlemi ücretsiz yapılabilmektedir. Yenileme işlemi için de Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü web sitesi üzerinden e-başvuru yapılabilir ve gerekli belgelerle birlikte il nüfus müdürlüklerine başvurulur.