SRC Belgesi Nedir?
SRC belgesi, Türkiye'de ticari amaçla yolcu ve yük taşımacılığı yapan tüm sürücülerin alması zorunlu olan bir mesleki yeterlilik belgesidir. Karayolu Taşıma Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında, kamyon, kamyonet, minibüs, otobüs, çekici gibi ticari araçları kullanan şoförlerin bu belgeye sahip olması gerekmektedir. SRC belgesi olmayan sürücüler, ticari taşımacılık faaliyetinde bulunamazlar ve aksi takdirde hem sürücüye hem de araç sahibine cezai işlem uygulanır.
SRC Belgesi Neden Önemlidir?
Bu belge, sürücülerin mesleki yeterliliklerini, güvenli sürüş becerilerini ve taşımacılıkla ilgili yasal düzenlemelere hakimiyetlerini kanıtlar. Ticari taşımacılık sektöründe faaliyet göstermek isteyenler için kritik bir gereklilik olup, iş bulma süreçlerinde de önemli bir rol oynar.
SRC Belgesi Çeşitleri Nelerdir?
SRC belgeleri, taşınan yükün veya yolcunun türüne ve taşıma yapılan bölgeye göre beş ana kategoriye ayrılır:
- SRC 1 Belgesi: Uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak sürücüler için zorunludur. SRC 1 belgesine sahip olanlar, aynı zamanda SRC 2 belgesini de almış sayılırlar.
- SRC 2 Belgesi: Yurtiçi yolcu taşımacılığı yapacak sürücüler (dolmuş, otobüs, servis şoförleri, taksiciler) için gereklidir.
- SRC 3 Belgesi: Uluslararası eşya ve kargo taşımacılığı yapacak sürücüler için zorunludur. SRC 3 belgesine sahip olanlar, aynı zamanda SRC 4 belgesini de almış sayılırlar.
- SRC 4 Belgesi: Yurtiçi eşya ve kargo taşımacılığı yapacak sürücüler için gereklidir.
- SRC 5 Belgesi: Tehlikeli madde taşımacılığı yapacak sürücüler için zorunludur. Bu belgeyi almak isteyenlerin, temel eğitime ek olarak tanker, patlayıcı veya radyoaktif madde taşımacılığına yönelik özel eğitimler alması gerekebilir.
SRC Belgesi Nasıl Alınır?
SRC belgesi almanın iki temel yolu bulunmaktadır:
- Eğitim ve Sınav Yoluyla: İlgili SRC belgesi türüne göre yetkili kurslarda eğitim almak ve Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılan sınavda başarılı olmak gerekmektedir. Sınavda 40 sorudan en az 28 doğru cevap vererek 70 puan almak başarı için yeterlidir.
- Muafiyet Kapsamında: 25 Şubat 2003 tarihinden önce sürücü belgesi almış olan kişiler, belirli şartları sağlamaları halinde eğitim ve sınava girmeden doğrudan SRC belgesi başvurusunda bulunabilirler. Bu başvurular genellikle e-Devlet üzerinden yapılabilmektedir.
SRC Belgesi Alma Şartları
SRC belgesi almak için genel olarak aşağıdaki şartlar aranır:
- Araç türüne uygun geçerli bir sürücü belgesine sahip olmak.
- Belirli yaş sınırları içinde olmak (genellikle 19 yaşından büyük, 66 yaşından küçük olmak; SRC 1 için 26 yaş sınırı gibi istisnalar bulunabilir).
- Psikoteknik değerlendirme raporuna sahip olmak.
- En az ilkokul mezunu olmak.
- Adli sicil kaydında belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak.