Ella (ellaOne) Nedir?
Ella, etken maddesi ulipristal asetat olan, acil doğum kontrolü amacıyla kullanılan bir ilaçtır. Genellikle “ertesi gün hapı” olarak bilinir ve korunmasız cinsel ilişki veya kullanılan doğum kontrol yönteminin başarısız olması durumunda gebeliği önlemek için tasarlanmıştır . Altın renkli, kalkan şeklinde film kaplı bir tablettir .
Ella Nasıl Çalışır?
Ella'nın ana etki mekanizması, yumurtlamayı (ovülasyonu) geciktirmek veya engellemektir . Gebeliğin oluşabilmesi için yumurtlama, yumurtanın döllenmesi ve rahme yerleşmesi gerekir . Ella'nın içerdiği ulipristal asetat, progesteron reseptör modülatörü olarak görev yapar; yani progesteron hormonunun normalde bağlandığı reseptörlere bağlanarak hormonun etkisini engeller . Bu sayede, yumurtlama henüz gerçekleşmemişse, Ella bunu en az 5 gün geciktirebilir ve sperm ile yumurtanın birleşmesini önler . Eğer yumurtlama zaten gerçekleşmişse, Ella'nın bir etkisi olmaz ve gebelik oluşabilir . Ella, mevcut bir gebeliği sonlandırmaz veya düşüğe yol açmaz .
Ne Zaman ve Nasıl Kullanılır?
Ella, korunmasız cinsel ilişkiden sonra mümkün olan en kısa sürede, ancak en geç 120 saat (beş gün) içinde tek doz halinde ağız yoluyla alınmalıdır . İlacın etkinliği, ne kadar erken alındığıyla doğru orantılıdır; yani ne kadar çabuk alınırsa o kadar etkili olur . Ella, adet döngüsünün herhangi bir zamanında, aç veya tok karnına bir miktar su ile yutulabilir . Eğer ilaç alındıktan sonraki üç saat içinde kusma meydana gelirse, koruyucu etkinin devamı için yeni bir tablet alınması gerekebilir .
Önemli Hususlar ve Yan Etkileri
Ella, düzenli bir doğum kontrol yöntemi değildir ve yalnızca acil durumlar için kullanılmalıdır . Sık kullanımı hormonal dengeyi bozabilir ve istenmeyen yan etkilere yol açabilir . Ella, cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz; bu konuda sadece prezervatif etkilidir .
Ella kullanımından sonra adet döngüsünde değişiklikler görülebilir; adet kanaması birkaç gün erken veya geç başlayabilir . Yaygın yan etkiler arasında bulantı, karın ağrısı, kusma, baş ağrısı, baş dönmesi, memelerde hassasiyet, halsizlik ve duygu durumunda ani değişimler yer alabilir . Bu yan etkiler genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçer . Şiddetli veya uzun süreli yan etkiler yaşanması durumunda bir sağlık uzmanına danışılmalıdır . Ella alındıktan sonraki cinsel ilişkilerde, bir sonraki adet dönemine kadar ek bir bariyer yöntemi (örneğin prezervatif) kullanılması önerilir, çünkü Ella uzun süreli koruma sağlamaz .