Şinitzel: Geleneksel Bir Lezzet
Şinitzel, Almanca kökenli bir kelime olup, genellikle ince kesilmiş veya dövülerek inceltilmiş bir dilim etin (dana, domuz veya tavuk) sırasıyla una, çırpılmış yumurtaya ve galeta ununa bulanarak kızgın yağda kızartılmasıyla hazırlanan geleneksel bir yemektir. Bu hazırlama yöntemi sayesinde dışı çıtır çıtır, içi ise yumuşak ve sulu kalır.
Kökeni ve Tarihçesi
Şinitzelin kökeni Avusturya mutfağına dayanır ve özellikle “Wiener Schnitzel” (Viyana Şnitzeli) dünya çapında tanınır. Wiener Schnitzel, geleneksel olarak dana etinden yapılır. Kelime anlamı olarak “şnitzel”, Orta Çağ Almancasında “parça” anlamına gelen “sniz” kökünden türemiş olup, “et parçası” demektir. Almanca “schnitzel” kelimesi, “ince kesilerek una bulanmış biftek” anlamına gelir ve “dilim dilim kesmek” fiilinden türemiştir.
Şinitzelin ortaya çıkışına dair çeşitli rivayetler bulunmaktadır. Bir iddiaya göre, İkinci Viyana Kuşatması sırasında Polonyalı ve Alman askerler tarafından Viyana’ya getirilmiştir. Başka bir popüler teori ise, ömrünün büyük bir kısmını Milano’da geçiren Avusturyalı bir generalin bu lezzeti Avusturya’ya taşıdığını öne sürer. Bu iddiayı destekleyen bir kanıt olarak, Güney Amerika ülkelerinde benzer bir yemeğe “Milanesa” (Milano usulü) denmesi gösterilir.
Yemeğin dışının altın rengini almasını sağlayan kızartma tekniğinin ise saray mutfaklarına dayandığı düşünülmektedir. İmparatorluk döneminde, yemeklerin halktan farklı olması için bazen altın tozu veya ince altın plakalarıyla süslendiği, daha sonra bu etkiyi yumurta ve galeta unu kullanarak elde etme fikrinin ortaya çıktığı belirtilir.
Nasıl Hazırlanır?
Şinitzel yapımında temel adımlar şunlardır:
- Et Seçimi ve Hazırlığı: Genellikle dana, tavuk veya domuz eti kullanılır. Et, çok ince olacak şekilde dövülerek inceltilir.
- Paneleme: İnceltilmiş et dilimleri sırasıyla tuz ve karabiberle tatlandırılır, ardından una, çırpılmış yumurtaya ve son olarak galeta ununa bulanır.
- Kızartma: Pane edilmiş et, kızgın ayçiçek yağı gibi sıvı yağda, her iki tarafı da altın rengi alana kadar kısa sürede kızartılır. Yağın çok kızgın olmamasına dikkat edilmelidir, aksi takdirde dışı yanarken içi çiğ kalabilir.
Şinitzel Çeşitleri
Geleneksel Viyana Şnitzeli dana etinden yapılsa da, günümüzde farklı et türleriyle de şinitzel hazırlanmaktadır. Özellikle tavuk şinitzel, düşük kolesterol ve yağ oranı nedeniyle oldukça popülerdir. Ayrıca, bazı tariflerde farklı kaplama malzemeleri de denenebilmektedir.
Şinitzel genellikle limon dilimleri, patates salatası, ketçap, mayonez veya hardal ile servis edilir.